Portal Orzeczeń Portal Orzeczeń Sądu Rejonowego w Świdnicy

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 16 maja 2023r.

Sąd Rejonowy w Świdnicy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Maja Snopczyńska

Protokolant: Alicja Gibas

po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2023r. w Świdnicy

spraw z powództwa I. B.

przeciwko M. J.

o odszkodowanie i wynagrodzenie

zasądza od pozwanej M. J. na rzecz powódki I. B. kwotę 13.050,00 zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę;

dalej idące powództwo oddala;

wyrokowi w pkt I nadaje rygor natychmiastowej wykonalności co do kwoty 4.350,00 zł;

koszty procesu wzajemnie znosi;

nakazuje pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa Sąd Rejonowy (...) kwotę 750,00 zł tytułem opłaty od pozwu, od której powódka była ustawowo zwolniona.

UZASADNIENIE

W pozwie skierowanym przeciwko M. J. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą (...) powódka I. B. domagała przywrócenia do pracy na dotychczasowym stanowisku, zasądzenia kwoty 4.350,00 zł za każdy miesiąc pozostawania bez pracy licząc od dnia 4 maja 2022 roku do dnia przywrócenia do pracy z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pozwu tytułem wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy oraz zasądzenie od strony pozwanej kosztów postępowania. W uzasadnieniu powódka wskazała, że była zatrudniona u pozwanej na stanowisku kierownika biura w oddziale pozwanej w Ś.; w dniu 11 stycznia 2021 roku pełnomocnik pozwanej złożył powódce oświadczenie, iż będzie pracować zdalnie, nie wskazując przy tym miejsca wykonywania pracy, ani nie wyznaczając jej żadnej pracy do wykonania; w dniu 4 maja 2022 roku powódka odebrała list polecony, który zawierał oświadczenie pozwanej o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia; powódka nie zgadza się z podanymi przyczynami rozwiązania umowy o pracę, w szczególności podniosła, że pozwana nie wskazała żadnego miejsca wykonywania pracy; ponadto podniosła, że jest w okresie ochronnym – przedemerytalnym.

W odpowiedzi na pozew pozwana M. J. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą (...) wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przypisanych. W uzasadnieniu zaprzeczyła twierdzeniom powódki i szeroko się do nich odniosła.

W toku postępowania powódka zmodyfikowała żądanie i wniosła o zasądzenie odszkodowania za nieprawidłowe rozwiązanie umowy o pracę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia –(...) - oraz kwoty 52.000 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawania bez pracy.

W toku postępowania Sąd ustalił

następujący stan faktyczny:

Powódka była zatrudniona u pozwanej na podstawie umowy o pracę początkowo na czas określony od 1 grudnia 2016 roku do 31 maja 2018 roku, a od 1 czerwca 2018 roku na czas nieokreślony na stanowisku kierownik biura w pełnym wymiarze czasu pracy.

Bezsporne, ponadto wynikające z akt osobowych

Pismem z dnia 28 kwietnia 2022 roku pozwana rozwiązała umowę o pracę bez wypowiedzenia z powodu ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych polegające na naruszeniu obowiązku wynikającego z § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy poprzez brak niezwłocznego zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022 i przewidywanym okresie jej trwania; nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022; nieusprawiedliwionym braku gotowości do świadczenia pracy poprzez nie poinformowanie pracodawcy o przyczynie braku gotowości do świadczenia pracy zgodnie z umową o pracę w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022.

Dowód: pismo z 28 IV 2022r k. 28

Pozwana z dniem 30 kwietnia 2022 roku zlikwidowała prowadzoną jednoosobową działalność gospodarczą, a rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej.

Dowód: wniosek do (...) z zał. k. 51-57

J. J. (1) był pełnomocnikiem pozwanej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, w tym był umocowany do składnia w imieniu pozwanej niezbędnych oświadczeń, zapewnień wniosków i pism, w tym także nawiązywania, zmiany, rozwiązywania umów o pracę oraz innych czynności z zakresu prawa pracy.

Dowód: pełnomocnictwo k. 57

Powódka wykonywała obowiązki kierownika biura w Ś..

W dniu 11 stycznia 2021 roku powódka otrzymała od pełnomocnika pozwanej J. J. (1) polecenie przejścia na pracę zdalną i miała nie przychodzić do biura. Powódka zdała służbowy samochód i telefon. W okresie od 11 stycznia 2021 roku powódka pozostawała w gotowości świadczenia pracy, ale żadnego polecenia nie otrzymała.

W dniach 26 kwietnia, 27 kwietnia i 28 kwietnia 2022 roku J. J. (1) wraz z innymi osobami (A. G. w dniu 26 IV i J. J. (2) 27 i 28 IV) udał się kilkakrotnie do miejsca zamieszkania powódki przy ul. (...) w Ś. w celu poinformowania jej o likwidacji działalności gospodarczej pozwanej.

Powódki w te dni nie było w domu, gdyż przebywała u swojej mamy w D., a później u Z. J. w C.. Powódka była w związku (...) - ojcem J. J. (1).

Dowód: zrzut połączeń k. 135

zeznania świadków:

A. T. e-protokół k. 142-143 płyta k. 148

W. T. e-protokół k. 143 płyta k. 148

J. J. (2) e-protokół k. 143 płyta k. 148

A. G. e-protokół k. 143-144 płyta k. 148

Zeznania powódki I. B. e-protokół k. 144-145 płyta k. 148

Zeznania J. J. (1) (za pozwaną) e-protokół k. 145-146 płyta k. 148

Wynagrodzenie powódki wynosiło 4.350 zł.

Bezsporne

W tak ustalonym stanie faktycznym

Sąd zważył:

Powództwo jest częściowo zasadne.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o zeznania świadków A. T., W. T., J. J. (2), A. G. i stron, jak również dokumenty zgromadzone w aktach sprawy. Wobec modyfikacji powództwa i odstąpienia od żądania przywrócenia do pracy - poza rozważaniami pozostawały dowody na okoliczność następstwa prawnego i zbycia przez pozwaną przedsiębiorstwa, jako nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Strony łączyła umowa o pracę. Powódka zatrudniona była u pozwanej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony; pismem z dnia 28 kwietnia 2022 roku rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika.

Zgodnie z treścią art. 56 § 1 zd. pierwsze kp pracownikowi, z którym rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie, przysługuje roszczenie o przywrócenie do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowanie. Rozstrzygając zasadność dochodzonego roszczenia, należało zatem ustalić, czy pozwana dokonując rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na zasadzie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. uczyniła to w sposób prawidłowy, a więc spełniało ono wymogi formalne (np. formy pisemnej, podania przyczyny wypowiedzenia), a podana przyczyna rozwiązania umowy była rzeczywista i prawdziwa oraz czy uzasadniała rozwiązanie umowy w tym trybie.

W myśl z art. 52 § 1 pkt 1 k.p. pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych. Cytowany przepis nie zawiera katalogu określającego, choćby przykładowo, na czym polega ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych przez pracownika. Z jego treści oraz z wieloletniego doświadczenia orzeczniczego wynika jednak, że nie każde naruszenie przez pracownika obowiązków może stanowić podstawę rozwiązania z nim umowy w tym trybie – musi to być naruszenie podstawowego obowiązku, zaś powaga tego naruszenia rozumiana musi być jako znaczny stopień winy pracownika. Rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 k.p., jako nadzwyczajny sposób rozwiązania stosunku pracy, powinno być stosowane przez pracodawcę wyjątkowo i z ostrożnością. Musi być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które w zakresie winy pracownika polegają na jego złej woli lub rażącym niedbalstwie (por. wyrok SN z 2 czerwca 1997 r., I PKN 193/97, OSNAPiUS 1998/9/269).

Z powyższego wynika, że nie każde naruszenie przez pracownika obowiązków może stanowić podstawę rozwiązania umowy w tym trybie art. 52 § 1 ust. 1 k.p. Musi to być naruszenie podstawowych obowiązków, spowodowane przez pracownika świadomie, w sposób przez niego zawiniony oraz stwarzać zagrożenie dla interesów pracodawcy. Jak z tego widać, przy ocenie ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych należy brać pod uwagę zarówno stopień natężenia złej woli pracownika, jak i rozmiar szkody, jaką może pociągać za sobą naruszanie obowiązków pracowniczych. Natomiast ocena, czy dane naruszenie obowiązku jest ciężkie, zależy od okoliczności każdego indywidualnego przypadku. Ponadto rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy (art. 52 § 2 k.p.).

Bezspornym pomiędzy stronami było, że powódka była zatrudniona u pozwanej na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierownika biura. Kwestią sporną pozostawało ustalenie, czy przyczyny rozwiązania umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 pkt. 1 kp, podane przez pracodawcę w oświadczeniu woli z dnia 28 kwietnia 2022 roku były rzeczywiste i prawdziwe oraz czy uzasadniały rozwiązanie umowy.

W piśmie rozwiązującym umowę o pracę bez wypowiedzenia jako przyczynę wskazano ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych polegające na naruszeniu obowiązku wynikającego z § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy poprzez brak niezwłocznego zawiadomienia pracodawcy o przyczynie nieobecności w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022 i przewidywanym okresie jej trwania; nieusprawiedliwionej nieobecności w pracy w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022; nieusprawiedliwionym braku gotowości do świadczenia pracy poprzez nie poinformowanie pracodawcy o przyczynie braku gotowości do świadczenia pracy zgodnie z umową o pracę w dniach 26.04.2022, 27.04.2022, 28.04.2022.

Tym samym na pozwanej spoczywał obowiązek wykazania zasadności i prawdziwości przyczyn wskazanych w piśmie.

Powódka nie zaprzeczała, że w dniach 26-28 kwietnia 2022 roku powódka nie przebywała w swoim mieszkaniu przy ul. (...) w Ś.. Powódka nie kwestionowała tej okoliczności i zeznała, że w tych dniach była u swojej mamy w D., gdzie odwiedził ją Z. J. (ojciec J. J. (1)), a później była u Z. J. w C.. Natomiast z zeznań świadka A. T. – córki powódki - wynika, że w dniach 26-28 kwietnia 2022 roku przebywała w mieszkaniu powódki opiekując się chorym dzieckiem i nikt do tego mieszkania nie dzwonił; ponadto zarówno J. J. (1), jak i J. J. (2) znają kod do domofonu, bo przebywali w tym mieszkaniu gdy przyjeżdżali do pracy, w tym mieszkaniu mieszkał z powódką ich tato; znają także numer telefonu do świadka. Z kolei świadkowie A. G. i J. J. (2) zeznali, że w dniach 26-28 kwietnia 2022 roku próbowali razem z J. J. (1) dwukrotnie dostać się do mieszkania powódki przy ul. (...) i nikt nie otworzył (świadek A. G. 28 kwietnia, świadek J. J. (2) – 26 i 27 kwietnia). Jednocześnie zeznali, że nie próbowano zadzwonić do powódki na jej numer telefonu. Podkreślić należy, że okoliczność, że świadek A. T. nie słyszała osób próbujących dostać się do mieszkania nie przeczy zeznaniom świadków A. G. i J. J. (2), że takie próby podejmowali; świadek zajmował się chorym dzieckiem i mogła nie usłyszeć domofonu, także z zeznań powódki wynika, że mogło być tak, że ktoś nie słyszał pukania będąc w domu.

Dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność prób dostania się do mieszkania powódki ma drugorzędne znaczenie. Jak wynika z zeznań powódki i świadka W. T. w dniu 11 stycznia 2021 roku odbyła się rozmowa pomiędzy powódką i J. J. (1), o tym, że powódka zostanie odsunięta od obowiązków, bo brat J. J. (1) ma w tej firmie rozwinąć skrzydła. Powódka zeznała, że J. J. (1) poinformował powódkę, że do uzyskania wieku emerytalnego nie może powódki zwolnić; powódka zwróciła samochód służbowy, telefon; w tej rozmowie nie określono gdzie powódka ma oczekiwać na ewentualne polecenia wykonania pracy; zostało to potraktowane jako praca zdalna i powódka miała otrzymać potwierdzenie pisemne, lecz nie otrzymała. Ponadto z zeznań powódki wynika, ze zarówno ojciec J. J. (1), jak i J. J. (1) znali nr telefonu do powódki i dzwonili na ten numer w sprawie innego pracownika. Natomiast J. J. (1) w zeznaniach potwierdził, że powódka miała telefon służbowy, do stycznia 2021 roku kiedy została przesunięta na pracę zdalną oraz że w okresie od stycznia 2021 do kwietnia 2022 roku powódka nie otrzymała żadnych poleceń, bo nie było dla niej pracy. Dodatkowo do akt sprawy dołączono zrzut zestawienia połączeń z telefonu powódki do J. J. (1) z 1 października, 26 i 27 maja - tym samy pracodawca znał aktualny numer telefonu powódki. Ponadto pamiętać należy, że stron nie łączył tylko stosunek pracy, lecz były to też bliższe relacje rodzinno-towarzyskie – powódka pozostawała w związku z ojcem J. J. (1), z zeznań powódki wynika, że przebywała często razem z ojcem J. J. (1), że w tym okresie przez rok mieszkała u ojca J. J. (1) i nikomu to nie przeszkadzało. Tym samym logicznym jest, że gdyby J. J. (1) chciał się skontaktować z powódką to mógł zapytać o numer telefonu swojego ojca, który pozostawał w zawiązku z powódką. Dodatkową okolicznością wskazującą na to, że powódka nie miała ustalonego miejsca wykonywania pracy w okresie od 11 stycznia 2021 roku są zeznania zarówno powódki jak i J. J. (1), że w tym okresie powódka nie otrzymała żadnych poleceń. Powódka zeznała, że była gotowa przez cały ten czas świadczyć prace, także 26-28 kwietnia 2022 roku, miała swój komputer. Wyjeżdżając do mamy lub Z. J. powódka nie informowała o tym pracodawcy, gdyż nie było takich ustaleń. Nie można zgodzić się z twierdzeniem pozwanej, że jeżeli pracodawca nie uzgodni z pracownikiem miejsca świadczenia pracy zdalnej to tym miejscem jest miejsce zamieszkania pracownika. Interpretacja ta nie ma żadnej podstawy prawnej. Jeżeli powódka przebywając u swojej matki czy u Z. J. miała ze sobą niezbędne jej do pracy zdalnej narzędzia, tj. telefon i laptop, to znaczy że była gotowa do świadczenia pracy. Nie można twierdzić, że powódka powinna pozostwać w gotowości świadczenia pracy w miejscu zamieszkania, skoro nie było takich ustaleń pomiędzy stronami, a powódka od ponad roku nie otrzymała żadnych poleceń i pracodawca nie utrzymywał żadnego kontaktu służbowego z powódką. Gdyby pracodawcy zależało na pilnym kontakcie z powódką pozostawiono by powódce telefon służbowy.

Istotną w niniejszej sprawie okolicznością, jest fakt wynikający z zeznań J. J. (1), że w dniach 26-28 kwietnia 2022 roku, kiedy próbował skontaktować się z powódką to było to w celu poinformowania o likwidacji firmy przez pozwaną, tym samym nie były to próby zlecenia pracy zdalnej, co ewentualnie wskazywałby na niemożliwość świadczenia tej pracy po stronie powódki. Skoro jedynym celem kontaktu z powódką była informacja o likwidacji pracodawcy, to nie są zasadne zarzuty, że powódka w tych trzech dniach była nieobecna w pracy, nie usprawiedliwiła tych nieobecności i nastąpił nieusprawiedliwiony brak gotowości do świadczenia pracy poprzez nie poinformowanie pracodawcy o przyczynie braku gotowości do świadczenia pracy zgodnie z umową o pracę w tych dniach.

Z powyższej analizy materiału dowodowego wynika, że pracodawca rozwiązał umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w trybie art. 52 § 1 Kp, ponieważ powody rozwiązania umowy nie były rzeczywiste, ani uzasadnione, co skutkowało – zasądzeniem odszkodowania za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę. Ustalając wysokość odszkodowania, Sąd miał na względzie dyspozycje art. 58 kp , zgodnie z którym odszkodowanie, o którym mowa w art. 56, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. Mając na uwadze staż pracy powódki i wysokość wynagrodzenia która była bezsporna, należało zasądzić na rzecz powódki kwotę 13.050 zł,

Powódka wniosła także o zasądzenie kwoty 52.000 zł tytułem wynagrodzenia za okres pozostawiania bez pracy z uwagi na okoliczność, że powódka była w wieku przedemerytalnym i podlegała ochronie.

Zgodnie z art. 57 kp pracownikowi, który podjął pracę w wyniku przywrócenia do pracy przysługuje wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, nie więcej niż za 3 miesiące i nie mniej niż za 1 miesiąc (ograniczenie to nie ma zastosowania do osób określonych w § 2 - pracownik, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, jeżeli okres zatrudnienia umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury z osiągnięciem tego wieku, pracownica w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego, pracownik – ojciec wychowujący dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego albo pracownik z którym rozwiązanie umowy o pracę podlega ograniczeniu z mocy przepisu szczególnego). Tym samym przesłanką orzeczenia o wynagrodzeniu za czas pozostawania bez pracy jest przywrócenie pracownika do pracy, zaś przesłanką uzyskania prawa do tego wynagrodzenia - podjęcie pracy po przywróceniu. Skoro powódka zmieniła żądanie i w miejsce przywrócenia do pracy wniosła o zasądzenie odszkodowania to tym samym nie przysługuje powódce wygrodzenie za okres pozostawania bez pracy. W tym zakresie powództwo należało oddalić jako bezzasadne.

Mając powyższe na uwadze na mocy powołanych przepisów zasadzono od pozwanej na rzecz powódki kwotę 13.050 zł tytułem odszkodowania za nieprawidłowe rozwiązania stosunku pracy, zaś dalej idące powództwo oddalono jako bezzasadne.

Sąd z urzędu, na podstawie art. 477 ² kpc nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia powódki tj. co do kwoty 4.350,00 zł.

Orzeczenie o kosztach oparto o treść art. 100 k.p.c. mając na względzie wynik procesu i koszty poniesione przez strony.

Na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 4 w zw. art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pozwanej uiścić na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego (...) kwotę 750 złotych tytułem opłaty od pozwu, od której powódka była ustawowo zwolniona (w zakresie w którym pozwana proces przegrała).